Samskip hf. gegn Samkeppniseftirlitinu

Samkeppniseftirlitið
hefur haft til rannsóknar ætlað ólögmætt samráð Samskipa við Eimskip. Þætti
Eimskips lauk 16. júní sl. þegar fyrirtækið undirritaði sátt við Samkeppniseftirlitið
en í henni felst meðal annars að Eimskip viðurkennir alvarleg brot gegn
samkeppnislögum og greiðir stjórnvaldssekt. 

Í
sáttinni felst einnig að Eimskip skuldbindur sig til að grípa til aðgerða til
að vinna gegn frekari brotum og efla samkeppni, samanber 3. grein sáttarinnar.
Í 3. málsgrein 3. greinar sáttarinnar kemur fram að Eimskip skuldbindur sig til
að hætta öllu viðskiptalegu samstarfi við Samskip. Í þessu felst jafnframt að
Eimskip skuldbindur sig til að eiga ekki í samstarfi við önnur fyrirtæki í
hvers konar flutningaþjónustu ef Samskip eiga einnig í samstarfi við viðkomandi
fyrirtæki. Þetta gildir ekki ef Eimskip getur sýnt Samkeppniseftirlitinu fram á
að eðli viðkomandi samstarfs sé með þeim hætti að ekki sé hætta á röskun á
samkeppni milli Eimskips og Samskipa.

Í
kjölfar sáttar Eimskips beindu Samskip kæru til áfrýjunarnefndar samkeppnismála
þar sem fyrirtækið krafðist þess að 3. málsgrein 3. greinar sáttarinnar við
Eimskip yrði felld úr gildi. Töldu Samskip meðal annars að Samkeppniseftirlitið
hefði brotið gegn meginreglum stjórnsýslulaga um andmælarétt, meðalhóf og
jafnræði með fyrrgreindum fyrirmælum sáttarinnar. Í kæru sinni til áfrýjunarnefndarinnar
kváðu Samskip fyrirmælin fela í sér ólögmæta takmörkun á samnings- og
atvinnufrelsi fyrirtækisins sem styrkti markaðsráðandi stöðu Eimskips en veikti
stöðu Samskipa. Fyrir áfrýjunarnefndinni krafðist Samkeppniseftirlitið þess að
kæru Samskipa yrði vísað frá. Jafnframt rökstuddi eftirlitið að umrædd
skuldbinding Eimskips væri bæði lögmæt og nauðsynleg í ljósi þeirra alvarlegu
brota gegn samkeppnislögum sem Eimskip hefði viðurkennt.

Með
úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála 2. desember 2021 var kæru Samskipa
vísað frá nefndinni. Í úrskurði áfrýjunarnefndarinnar kemur fram að „sá sem
gerir sátt í máli [hafi] forræðið á því að undirgangast skilyrði og
stjórnvaldssekt til að koma í veg fyrir frekari brot og efla samkeppni og þá
með hans eigin hagsmuni að leiðarljósi. Eðli málsins samkvæmt hefur slík sátt
alla jafnan í för með sér takmörkun á samstarfi þeirra aðila sem sætt hafa
rannsókn í máli vegna ólögmæts samráðs.“ Samskip höfðu ekki átt rétt á því
að koma að gerð sáttarinnar við Eimskip og geti ekki borið umrætt ákvæði
sáttarinnar undir áfrýjunarnefndina. Í þessu sambandi var tekið fram að þætti Samskipa
væri enn ólokið. Taldi áfrýjunarnefnd því óhjákvæmilegt að vísa kæru Samskipa
frá nefndinni.