Samkeppniseftirlitið ógildir samruna á markaði fyrir sölu áburðar

Samkeppniseftirlitið hefur birt
ákvörðun um að ógilda kaup Skeljungs ehf. á Búvís ehf. Skeljungur er í eigu
SKEL fjárfestingafélags ehf., starfar á fjölbreyttum sviðum íslensks atvinnulífs
og sér bændum m.a. fyrir aðföngum, þ.á m. áburði. Búvís sérhæfir sig í sölu
aðfanga og tækja til bænda, þ.m.t. sölu áburðar.

Rannsókn Samkeppniseftirlitsins
hefur leitt í ljós að Búvís er mikilvægur keppinautur á markaði fyrir
innflutning og sölu á áburði og að samruninn hefði að öllu óbreyttu haft
umtalsverð skaðleg áhrif á þeim markaði. Því sé óhjákvæmilegt að ógilda
samrunann.

Áburður er mikilvægt aðfang í
landbúnaði og stór kostnaðarliður hjá bændum. Fyrri rannsóknir
Samkeppniseftirlitsins gefa til kynna að samningsstaða bænda gagnvart aðilum
sem sjá þeim fyrir þjónustu og aðföngum sé veik, auk þess sem fjárhagsstaða
bænda er að jafnaði erfið.

Gögn málsins sýna að Búvís var
stofnað sem andsvar við verulegum verðhækkunum á áburði og skorti á samkeppni.
Umsagnir bænda, sem aflað var í málinu, sýna einnig að Búvís hafi breytt
samkeppnisaðstæðum til hins betra, haldið verðum niðri og bætt þjónustu og
viðskiptakjör til bænda. Hætta er á því að aðstæður á markaði færu í fyrra horf
hefði orðið af samrunanum.

Búvís og Skeljungur eru nánir
keppinautar við sölu áburðar. Þá er Búvís öflugur keppinautur sem veitir öðrum
fyrirtækjum samkeppni umfram það sem markaðshlutdeild þess gefur til kynna. Með
yfirtöku Skeljungs hefði því horfið það mikilvæga og öfluga samkeppnislega
aðhald sem stafar frá Búvís.

Ef yfirtaka Skeljungs á Búvís
hefði náð fram að ganga hefði burðugum keppinautum fækkað úr fjórum í þrjá.
Veruleg samþjöppun hefði orðið á fákeppnismarkaði umfram það sem ásættanlegt er
samkvæmt viðurkenndum viðmiðum samkeppnisréttar.

Þessu til viðbótar hefði fækkun
keppinauta á fákeppnismarkaði málsins þær afleiðingar að aðstæður hefðu orðið
mun hentugri til samhæfingar, svo sem við verðákvörðun, bændum og neytendum til
tjóns.

Þá hafa samrunaaðilar ekki lagt
fram fullnægjandi upplýsingar, gögn eða skýringar, þess efnis að samruninn hafi
í för með sér hagræðingu eða efnahagslegar framfarir sem mótvægi við skaðleg
áhrif samrunans.

Undir meðferð málsins hafa
samrunaaðilar hvorki óskað eftir sáttaviðræðum né lagt fram tillögur að
mögulegum skilyrðum. Þá hafa samrunaaðilar ekki nýtt heimild samkeppnislaga til
þess óska framlengingar á tímafrestum í málinu, í því skyni að skapa rými fyrir
frekari rannsókn.

Ítarlegri samantekt, sem og umfjöllun um samrunann,
rannsókn eftirlitsins, málsmeðferðina og skaðleg áhrif samrunans, má finna í
birtri ákvörðun Samkeppniseftirlitsins hér .