Landsréttur leggur fyrir héraðsdóm að fjalla um ólögmætt samráð Samskipa og Eimskips

Landsréttur hefur fellt úr gildi frávísunarúrskurð héraðsdóms og lagt fyrir héraðsdómara að taka mál Samkeppniseftirlitsins á hendur Samskipum til efnismeðferðar. Hafði héraðsdómur vísað málinu frá meðal annars á þeim grundvelli að stefna í því fæli í sér óhæfilegan skriflegan málflutning. Í niðurstöðu Landsréttar er tekið fram að málatilbúnaður Samkeppniseftirlitsins fullnægi áskilnaði laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og að á honum séu engir annmarkar sem leitt geti til þess að vísa eigi málinu frá dómi. Í samræmi við það beri Samskipum að greiða Samkeppniseftirlitinu kostnað við að kæra úrskurð héraðsdóms til Landsréttar.

Málið höfðaði Samkeppniseftirlitið í þeim tilgangi að fá stjórnvaldssekt Samskipa, sem áfrýjunarnefnd samkeppnismála hafði lækkað úr 4.200 í 2.400 milljónir króna, færða í fyrra horf. Taldi Samkeppniseftirlitið þá sekt sem áfrýjunarnefndin hafði kveðið á um ekki vera í samræmi við alvarleg og langvarandi brot Samskipa.

Í úrskurði héraðsdóms, sem Samkeppniseftirlitið kærði til Landsréttar, var vísað til reglna dómstólasýslunnar nr. 5/2025 um hámarkslengd stefnu og greinargerða í einkamálum o.fl. og fundið að því að stefna eftirlitsins væri 135 blaðsíður. Taldi héraðsdómur lengd stefnunnar gera Samskipum nær ómögulegt að skila greinargerð sem uppfyllti skilyrði laga um meðferð einkamála.

Landsréttur telur málsóknarheimild Samkeppniseftirlitsins helgast af ríkum almannahagsmunum
Í niðurstöðu Landsréttar er vísað til þess að Samkeppniseftirlitið hafi samkvæmt samkeppnislögum sérstaka heimild til að höfða dómsmál til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála. Kveður Landsréttur málsóknarheimild Samkeppniseftirlitsins helgast af „ríkum almannahagsmunum sem og því að dómstólar eigi lokaorðið eftir að ákvörðun um viðurlög liggur fyrir“.

Landsréttur telur skýra grein gerð fyrir málsástæðum í stefnu
Í niðurstöðu Landsréttar er rökstutt að engir gallar séu á málatilbúnaði Samkeppniseftirlitsins sem réttlætt geti að málinu sé vísað frá héraðsdómi. Tekur Landsréttur fram að Samkeppniseftirlitið hafi í stefnu aðgreint með „skýrum hætti málsástæður sínar yfir það langa tímabil sem atvik málsins varða.“ Að því er snertir möguleika Samskipa á að skila greinargerð í málinu segir Landsréttar að þegar litið sé til „efnis stefnunnar sem og þess sem að framan er rakið um umfang þeirrar ákvörðunar sem krafist er ógildingar á, málsástæðna aðila og gagna málsins að öðru leyti, [verði] að telja að samhengi málsatvika og málsástæðna, sem og tilvísun til réttarreglna, séu nægilega ljós til að [Samskip] geti tekið til efnisvarna“.

Gizur Bergsteinsson, lögmaður Samkeppniseftirlitsins, segir að niðurstaða Landsréttar sé í samræmi við hvort tveggja þær kröfur sem Hæstiréttur hafi gert til stefna í samkeppnismálum og hvernig hliðstæðum réttarfarsreglum sé fylgt eftir í nágrannalöndum.

„Það er vandasamt að draga saman kjarnann í umfangsmiklu ólögmætu samráði sem er lýst á yfir þrjúþúsund blaðsíðum í ákvörðun Samkeppniseftirlitsins. Úrskurður héraðsdóms kom okkur þess vegna á óvart enda ræðst lengd stefna fyrst og fremst af sakarefninu og þeim kröfum sem réttarfarslög gera um að það sé reifað með gagnorðum og skýrum hætti. Í tengslum við meðferð málsins fyrir Landsrétti öfluðum við upplýsinga um framkvæmd samkeppnismála hjá nágrannaþjóðum okkar. Í ljós kom að málflutningsskjöl í samkeppnismálum hjá frændþjóðum okkar, Dönum og Norðmönnum, eru iðulega mikil að umfangi. Til dæmis lagði danska samkeppniseftirlitið ekki fyrir svo löngu fram 146 blaðsíðna greinargerð í samkeppnismáli fyrir Eystri-Landsrétti. Við teljum þess vegna að niðurstaða Landsréttar sé í samræmi við hvort tveggja þær kröfur sem Hæstiréttur hefur gert til stefna í samkeppnismálum og hvernig hliðstæðum réttarfarsreglum er fylgt eftir hjá frændþjóðum okkar.“

Lesa má úrskurð Landsréttar hér.