Samtök fjármálafyrirtækja gera sátt við Samkeppniseftirlitið, viðurkenna brot og greiða sektir

Með ákvörðun
Samkeppniseftirlitsins, sem birt er í dag, er gerð grein fyrir sátt sem
eftirlitið hefur gert við Samtök fjármálafyrirtækja (SFF). Í sáttinni
viðurkenna SFF brot gegn samkeppnislögum og fyrirmælum sem hvíla á samtökunum á
grundvelli eldri ákvörðunar. Hafa SFF fallist á að greiða 20 milljónir kr. í sekt
og grípa til aðgerða sem vinna gegn því að brot endurtaki sig.

Upphaf þessa máls má rekja til opinberrar
umfjöllunar af hálfu SFF um verðlagningu tryggingafélaga í kjölfar gagnrýni
Félags íslenskra bifreiðaeigenda (FÍB) á iðgjöld ökutækjatrygginga haustið
2021. Umfjöllun SFF leiddi til þess að FÍB sendi Samkeppniseftirlitinu kvörtun
14. september 2021 og óskaði eftir því að eftirlitið tæki til rannsóknar hvort
hagsmunagæsla SFF fyrir hönd aðildarfélaga sinna bryti gegn ákvæðum
samkeppnislaga.

Ákvæði 12. gr. samkeppnislaga
leggja bann við því að hagsmunasamtök fyrirtækja raski samkeppni í starfsemi
sinni. Samkvæmt ákvörðun samkeppnisráðs nr. 17/2004 er SFF „óheimilt að fara
með opinbert fyrirsvar varðandi verðlagningu og þjónustu aðildarfélaga sinna.
Tekur þetta m.a. til umræðu á opinberum vettvangi, um verð og verðbreytingar
aðildarfélaga og um kröfur viðskiptavina þeirra um lægra verð eða bætt
viðskiptakjör.“

Eftir að rannsókn
Samkeppniseftirlitsins hófst sneri SFF sér til eftirlitsins og óskaði eftir
viðræðum um að ljúka málinu með sátt skv. samkeppnislögum. Sátt var undirrituð
21. mars 2022 og í henni viðurkennir SFF að hafa brotið gegn 12. gr.
samkeppnislaga og ákvörðun nr. 17/2004.

Fólust brot SFF í því að samtökin
tjáðu sig opinberlega um verðlagsmál aðildarfélaga sem starfa á
vátryggingarmarkaði og héldu uppi vörnum um verðlagsstefnu þeirra í kjölfar
gagnrýni FÍB. SFF fóru þannig með opinbert fyrirsvar varðandi verðlagningu og
þjónustu aðildarfyrirtækja sinna sem kom í veg fyrir að aðildarfyrirtækin tækju
hvert og eitt til varna um verðlagsstefnu sína með sjálfstæðum hætti. Fólust í
þessu samskipti á vettvangi SFF og greinarskrif samtakanna sem birtust
opinberlega, dags. 25. maí 2021 og 8. september 2021.

Að mati Samkeppniseftirlitsins voru
brot SFF þess eðlis að þau réttlæta að ákvarða sektir í máli þessu út frá
hámarkfjárhæð sektar á samtökin sjálf (10% af veltu samtakanna) sem nemur um 20
milljónum króna. Hins vegar horfði Samkeppniseftirlitið til þess að SFF óskuðu
að eigin frumkvæði eftir sáttarviðræðum, viðurkenndu brot greiðlega og féllust
á að grípa til aðgerða sem vinna gegn því að brot endurtaki sig. Með þessu hafa
SSF auðveldað og stytt rannsókn og málsmeðferðina sem hefur jákvæð
samkeppnisleg áhrif. Sökum þessa og eðli málsins var ákveðið að beita ekki þeim
ákvæðum samkeppnislaga sem heimila að leggja hærri sekt á hagsmunasamtök
fyrirtækja en sem nemur 10% af heildarveltu viðkomandi samtaka.

Páll Gunnar
Pálsson, forstjóri Samkeppniseftirlitsins: 

„Þátttaka hagsmunasamtaka í
opinberri umræðu um verðlagningu aðildarfyrirtækja sinna er sérstaklega
varhugaverð. Er mikilvægt að hagsmunasamtök fyrirtækja gæti í hvívetna að
fyrirmælum samkeppnislaga og komi ekki að umræðu um atriði sem varða verð á
vöru eða þjónustu aðildarfyrirtækja. Er þetta sérstaklega brýnt við þær
aðstæður sem nú ríkja.“

Ákvörðun Samkeppniseftirlitsins nr. 7/2022 er
aðgengileg hér og sáttin hér.