Leiðir til að efla samkeppni á flutningamarkaði

Samkeppniseftirlitið
hefur í dag gefið út álit nr. 1/2023 þar sem mælst til þess að ráðist
verði í aðgerðir til að draga úr samkeppnishindrunum á flutningamarkaði, skapa
aðhald og efla með því samkeppni.

Með
álitinu er beint tilmælum til innviðaráðherra, Faxaflóahafna, Reykjavíkurborgar
og annarra sveitarfélaga, um aðgerðir sem m.a. eru til þess fallnar að
hafa jákvæð áhrif á vöruverð á fjölmörgum sviðum, almenningi og fyrirtækjum til
hagsbóta.

Í
álitinu eru dregnar ályktanir af ákvörðun Samkeppniseftirlitsins nr. 33/2023,
Brot Samskipa gegn banni við ólögmætu samráði. Í ákvörðuninni er gerð
grein fyrir alvarlegum brotum Samskipa vegna samráðs við Eimskip og mælt fyrir
um aðgerðir til að koma í veg fyrir að þau endurtaki sig. Taka brotin m.a. til
eftirfarandi háttsemi:

Ákvörðunin
varpar ljósi á mikilvægi þess að stjórnvöld grípi til aðgerða sem eru til þess
fallnar að efla samkeppni á flutningamarkaði. Er það meðal annars mikilvægt
vegna hækkana á vöruverði síðustu mánuði og ríkjandi aðstæðna í íslensku
efnahagslífi.

Með
hliðsjón af framangreindu mælist Samkeppniseftirlitið m.a. til eftirfarandi:

• Að stjórnvöld og hlutaðeigandi opinberir aðilar tryggi
  aðgengi nýrra og minni keppinauta í sjóflutningum að fullnægjandi hafnaraðstöðu
  og skipaafgreiðslu hér á landi.
• Að stjórnvöld skapi aðstæður fyrir aukna samkeppni í
  landflutningum, m.a. í tengslum við aðgerðir sem mælt er fyrir um í ákvörðun
  nr. 33/2023. 
• Að hugað sé að leiðum til að skapa aukið aðhald gagnvart
  nýrri eða sértækri gjaldtöku á flutningamörkuðum. 

Þá
er því sérstaklega beint til viðskiptavina Samskipa og Eimskips að
eðlilegt sé, í ljósi þeirra atvika sem rakin er í ákvörðun nr. 33/2023, að þeir
kalli í hverju tilviki eftir skýringum á fjárhæð einstakra gjalda sem innheimt
eru, þegar gengið er til samninga. Er slík eftirfylgni til þess fallin að skapa
aðhald gagnvart fyrirtækjunum.

Hjálagðar eru til
glöggvunar myndir sem skýra nánar þau brot sem fjallað er um í ákvörðun nr.
33/2023.