Rýmkun á heimildum til lyfjaverslunar hefur jákvæð áhrif á hagsmuni neytenda

Sameiginleg afstaða norrænu
samkeppniseftirlitsanna til lyfjaverslunar

Samkeppniseftirlitið hefur beint áliti til
heilbrigðisyfirvalda þar sem vakin er athygli á nýrri skýrslu um samkeppni á
mörkuðum um netverslun lyfja, sem samkeppniseftirlitin á Norðurlöndum hafa
gefið út.

Með skýrslunni mælast norrænu samkeppniseftirlitin til
þess við stjórnvöld viðkomandi landa að lagaumgjörð vegna smásölu lyfja verði
tekin til skoðunar. Sérstaklega er bent á að skilyrði um að heimild til
netverslunar sé bundin við rekstur hefðbundinnar lyfjaverslunar feli í sér
aðgangshindranir sem torveldi samkeppni.

Helstu niðurstöður skýrslunnar eru eftirfarandi:

•  Munur er á milli landa á heimildum til að stunda
  netverslun. Í Svíþjóð og Danmörku er heimilt að starfrækja netverslun með lyf
  án þess að viðkomandi lyfsöluleyfishafi reki jafnframt lyfjaverslun. Í Noregi,
  Finnlandi og á Íslandi þarf viðkomandi lyfsöluleyfishafi að hafa heimild til
  reksturs lyfjaverslunar til að geta sótt um heimild til að starfrækja
  netverslun með lyf. Þannig er ekki heimilt að stunda eingöngu netverslun með
  lyf í þessum löndum. Þessi munur á reglum leiðir óhjákvæmilega til þess að
  mikill munur er á samkeppni í sölu lyfja. Fyrir liggur að í Svíþjóð hafa
  netverslanir með lyf t.a.m. veitt hefðbundnum lyfjaverslunum mikið
  samkeppnislegt aðhald.
• Mikill munur á milli landanna á því hvort
  heimilt sé að selja lyf, sem ekki eru lyfseðilsskyld, utan lyfjaverslana. Í
  Svíþjóð eru rýmri heimildir til að selja ólyfseðilsskyld lyf utan lyfjaverslana
  heldur en annars staðar á Norðurlöndunum, þ.á m. á Íslandi þar sem nokkuð
  strangar takmarkanir gilda. Meiri verðsamkeppni á þessum lyfjum í Svíþjóð hefur
  leitt til lægra verðs til neytenda.

Norrænu samkeppniseftirlitin eru meðvituð um mikilvægi
þess að tryggja öryggi neytenda við lyfsölu. Skýrslan sýnir hins vegar að til
eru leiðir til að stuðla í senn að öryggi við lyfsölu og virkari samkeppni
neytendum til hagsbóta. Að mati Samkeppniseftirlitsins er tilefni til að
íslensk stjórnvöld á þessu sviði taki til skoðunar framangreind atriði og
umfjöllun í skýrslunni með það að markmiði að auka samkeppni í lyfsölu á
Íslandi.

Álit til heilbrigðisráðherra er aðgengilegt hér 

Skýrslan er aðgengileg hér

Sameiginleg frétt norrænu eftirlitanna á ensku er
aðgengileg hér

Bakgrunnsupplýsingar:

Álitið
er sett fram á grundvelli samkeppnislaga, en samkvæmt þeim skal Samkeppniseftirlitið gæta þess að aðgerðir opinberra
aðila takmarki ekki samkeppni, vekja athygli ráðherra á ákvæðum laga sem ganga
gegn markmiðum samkeppnislaga og benda stjórnvöldum að öðru leyti á leiðir til
að gera samkeppni virkari og auðvelda
aðgang nýrra keppinauta að markaði.

Norrænu samkeppniseftirlitin hafa með sér náið samstarf
sem miðar að því að samnýta þekkingu þeirra og reynslu og vinna saman að
rannsóknum þegar við á. Liður er í samstarfinu er að eftirlitin taka
samkeppnisaðstæður á ýmsum sviðum til sameiginlegrar athugunar og hafa birt um
það allmargar skýrslur. Þessi skýrsla er ein af þeim.

Norrænu samkeppniseftirlitin hafa áður fjallað um
samkeppnisaðstæður á lyfjamarkaði, sbr. sameiginlega skýrslu eftirlitanna frá
árinu 2008, Konkurransemessige
problemstillinger i apotek og legemiddelsektoren